Sería posíbel que se publicasen hoxe en galego un Bernhard, un Carver ou un Modiano?

Inicio/Blogs/BiosBardia/Sería posíbel que se publicasen hoxe en galego un Bernhard, un Carver ou un Modiano?

Sería posíbel que se publicasen hoxe en galego un Bernhard, un Carver ou un Modiano?

Desde a esquerda, Isaac Díaz Pardo, Luís Seoane e Eduardo Blanco Amor. A foto foi tomada en Buenos Aires.

Manuel Veiga Taboada.

Para garantir que a literatura galega teña futuro non só hai que intentar que aumente desde agora mesmo o seu público senón que deberiamos ser capaces de darlle unha resposta positiva á pregunta: “É posíbel que apareza hoxe, no noso sistema literario, un Bernhard, un Carver ou un Modiano?”

Un público máis numeroso, si, claro está. Pero máis alá do voluntarismo e da inmediatez desta aspiración hai que recoñecer que un público non se consolida sen un grupo de autores singulares que lle proporcionen a esa literatura voces que a fagan necesaria. Doutro modo, sería como ter unha literatura traducida ou como ter unha música onde abundasen os interpretes pero que carecese de compositores.

Persoalmente, non lle vexo moito sentido ao intento de construír unha literatura recoñecíbel como galega pola paisaxe que evoca, pero non pola súa orixinalidade. En literatura, como en toda a arte, o que importa non é o retratado, senón o punto de vista.

Podemos ir detrás dos lectores sen un punto de vista particular que ofrecerlles? Sen un modo de entender o mundo que non encontrarán noutros lugares?

Citei a Bernhard, a Carver e a Modiano porque non son autores experimentais nin difíciles de ler, pero si son voces singulares, nacidas a partir do seu propio carácter e personalidade. Voces anacionais ou sen nacionalidade expresa que, non obstante, acabaron servindo de prisma para coñecer Austria, os Estados Unidos e Francia, respectivamente.

Deberiamos ser capaces de entender isto moi ben. Pode que Rosalía se inspirase en cantares populares. Non é inapropiado afirmar que a poesía de Rosalía expresa o sentir do noso país, cando menos nunha determinada época, pero eu creo que aínda resulta máis evidente, se o analizamos en profundidade, que a idea que temos de Galiza é, en boa medida, unha creación froito da capacidade poética de Rosalía.

Son os autores que nos parecen máis diferentes os que descobren os países, os que os ven dun modo distinto e nos mostran aos demais ese modo novo de mirar.

O sur dos Estados Unidos que coñecemos é, en boa parte, unha creación de autores como Faulkner ou Cormac McCarthy. Eles viron o que ningún outro vira. Esas visións non estaban aí ou estaban só como xermolo, apenas formuladas.

Acaso veriamos hoxe igual a Mancha ou a propia España, se Cervantes non tivese nacido?

As leis físicas existen antes de que alguén as descubra, pero a imaxe que temos do mundo, a fantasía, os soños, as diferentes formas de ver o mesmo, non existirían sen os artistas. A arte é un complemento do mundo físico. A materia é fría. É a arte a que lle dá o seu sentido humano.

A literatura galega non ten hoxe un Cunqueiro, pero o peor é que dá a impresión de que non é iso o que busca. Parece máis sinxelo é rápido copiar patentes alleas. Pode resultar un método eficaz a curto prazo, sen dúbida. Pero non será nunca unha solución.

De aparecer hoxe en galego un libro equivalente aos de Bernhard, Carver ou Modiano, moi probabelmente ficaría sen editar. Creo que non tanto porque non haxa público, como porque o seu público potencial está convencido de que en galego non se editan libros así. Trátase dun círculo vicioso que se foi creando nas últimas décadas. A voz de autor, a orixinalidade, escindíronse da literatura galega a medida que a autonomía avanzaba.

Toda estrutura sostense grazas a un sistema de equilibrios. Pero en Galiza o equilibrio está roto, neste momento, non só polo lado da lingua, senón tamén polo do punto de vista dos narradores. Non existe ese punto de vista.

Sei que alguén dirá que pido moito e que o que digo nos debilita. Pero non é o diagnóstico o que mata o enfermo, senón o silencio e o conformismo.

Se Dieste e Blanco Amor foron orixinais en tempos ben máis difíciles, por que non é posíbel repetir e aumentar hoxe ese éxito?


Source: BIOSBARDIA

2017-10-18T21:38:49+00:00 18 / 10 / 2017|BiosBardia|