Algunhas reflexións sobre a autoedición (I)

Inicio/Blogs/BiosBardia/Algunhas reflexións sobre a autoedición (I)

Algunhas reflexións sobre a autoedición (I)

Muller lendo. MATT ACEVEDO/FLICKR.

Xesús González Gómez.

Alá polo mes de maio, César Lorenzo entrevistou nesta web a Carlos Meixide. A entrevista tivo unha primeira resposta de Dolores Vilavedra na que recomendaba a autoedición. A intervención de Vilavedra tivo diversas respostas, mais ningunha delas, infelizmente (talvez non se trataba diso?) entrou no miolo da cuestión: a autoedición, unha modalidade de edición que ten unha longa, e importante, historia, na nosa literatura, e non vou agora «historiala» (a autoedición en Galicia), mais lembremos que libros como Con pólvora e magnolias, os catro primeiro títulos de Rompente, Seraogna, O soño sulagado, así como un sen fin de títulos publicados en Hispanoamérica como no país, foron publicados en autoedición, polo que talvez fose necesaria facer esa historia da que falabamos.

Como sabe todo aquel que publicara un libro, ou que está pensando en publicalo, existen tres modalidades de publicación:

Contrato a conta de editor: o libro é publicado por un editor (é o que se denomina contrato profesional) e o autor percibe unha porcentaxe sobre o número de libros vendidos –outra cousa é que lle paguen, ou que os editores non impriman máis libros dos que din, se se vende ben a obra, que tamén acontece. Neste tipo de contratos o editor comprométese a pagar os custos de edición, a distribución do libro e, se é posíbel ou pensa que é rendíbel ou necesario, a súa promoción.

A segunda modalidade é a que se denomina contrato a conta do autor: o libro é publicado por unha editorial, mais o autor págalle á editora a fabricación dos exemplares da obra, a distribución e, se cadra, a súa promoción.

A terceira modalidade é a denominada autoedición. Esta modalidade distínguese da anterior (contrato por conta de autor) en que non pasa por ningunha estrutura editorial: o autor fai editar o seu texto e encárgase el mesmo de promover e vender as súas obras.

A autoedición, porén, non é exclusiva de ningún país. E, como xa dixen noutra ocasión nesta mesma web, os libros de Miguel Torga, até o seu pasamento, foron todos en autoedición. Como en autoedición foi, por exemplo, o primeiro libro de Jorge Luis Borges: Fervor de Buenos Aires. En contrato a conta do autor, por exemplo, existen na literatura francesa exemplos ilustres: Os cantos de Maldoror e Poesías, de Isidore Ducasse (Conde de Lautréamont) e Du côté de chez Swann, de Marcel Proust: publicounos un editor, mais pagaron eles do seu peto a edición. O último grande «éxito» do libro publicado a conta de autor deuse, penso, en Cataluña este mesmo ano. O mes de xuño, como cada ano, fallouse o Premio Joan Crexells, de novela. Este premio é, en certa maneira, unha copia ou calco do Premio Goncourt francés: concédese a novelas publicadas durante o ano anterior. O premio, do que se celebrou hogano a 46ª edición, tivo diversas etapas, pasando de ser dotado economicamente a non conceder nin un euro, para logo pasar outra vez a unha dotación de 6.000 euros, baixando despois a 4.000, e recuperando este ano a cantidade de 6.000 euros. O premio concédeo o Ateneu Barcelonés. Este ano cando se concedeu o galardón saltou a polémica: a novela gañadora, Crui, de Joan Buades só a leran, seica, á parte do autor, os membros do xurado, xa que estaba publicada por unha pequena editorial eivissenca (de Ibiza): Editorial Aïllades, que a publicara a conta de autor. Un dos membros do xurado, Anton Mª Espadaler comprou a novela nunha libraría eivissenca, e unha vez lida pasóullela aos seus compañeiros de xurado, que decidiron premiala. O fallo produciu certo escándalo, ou, mellor dito, unha indignación case que total, porque o xurado, cando deu a coñecer o seu veredicto, afirmou que na narrativa catalá actual «se bota en falta unha novela ambiciosa nas ideas e na súa formulación narrativa», o que é abondo discutíbel: hai, en proporción, máis ambición na actual narrativa catalá (máis ambición literaria) que, por exemplo, na española, e aí están os nomes de Francesc Serès, Mercé Ibarz, Sergi Pàmies, Ponç Puigdevall, Vicenç Pagès, Tina Vallès, Manuel Bauxili, Joan-Lluós, Jaume Cabré, Bel Olid, Biel Mesquida, etc[1]. Durante unhas semanas os foros literarios cataláns enchéronse de opinións para todos os gustos: o peor de todo: que case ninguén lera a novela. (Outro día falaremos da recepción da obra por parte da crítica catalá.) Eu non vin, aínda, o libro, mais segundo a maioría dos comentaristas, como obxecto é «infumábel»: a portada, o corpo de letra, o interliñado, o papel, etcétera fana case ilexíbel. É dicir, faltou unha «produción» profesional, que é o gran risco que se corre na autoedición e na edición a conta de autor: que, nesta última, a editorial escollida non sexa profesional.

Esta última modalidade, como a autoedición, está, hoxe, á orde do día en case todas as literaturas do mundo. E incluso hai editoriais «serias» e moi profesionais que se decataron de que as vendas xa non serán como antes da crise e promoven a edición por conta de autor para «facer caixa». Mesmo hai países en que existen editoriais que só publican libros a conta de autor, e en Galicia, aínda que non se diga publicamente, sospéitase que as edicións a conta de autor proliferan en certas editoriais, tanto de «alto» capital económico como de alto «capital cultural».

Nos últimos tempos diversos best-seller foron publicados por vez primeira en autoedición: Cincuenta sombras de Grey, de E. L. James, que primeiro publicou na súa web, logo nunha web independente e finalmente editado en papel foi un «exitazo» de vendas. O mesmo aconteceu en Francia con As xentes felices len e beben café, de Agnès Martin-Lugand. Ou no terreo da ciencia-ficción con Silo, de Hugh Howey, que até vendeu os dereitos ao cinema, a Ridley Scott. É dicir, a autoedición continúa viva en países cun mercado libreiro (ou literario, quede o lector co adxectivo que máis lle guste ou pete) consolidado. Nun país en que o mercado do libro é case mínimo, non pode ser un camiño para a revitalización tanto do libro como da literatura?

[1] Talvez, proporcionalmente, a ambición literaria da narrativa catalá actual só se ve superada pola euscára, que goza dunha gran calidade.


Source: BIOSBARDIA

2017-10-26T00:27:33+00:00 26 / 10 / 2017|BiosBardia|