‘A marreta do canteiro’ vs ‘O coleccionista de antigüidades’

Inicio/Blogs/BiosBardia/‘A marreta do canteiro’ vs ‘O coleccionista de antigüidades’

‘A marreta do canteiro’ vs ‘O coleccionista de antigüidades’

Ferramentas.

Publicamos a primeira semifinal do Torneo Punto e Coma. Marcos López Concepción fronte a Lois Z. Tema: ‘Artesanía’.

A marreta do canteiro

I –A miña nai foi alá [a Pontevedra] de ama de cría dun tal… como era? Xa non o digo… era a casa dun señorito. Total, por unha miseria. E eu tomei leite de burra. Así de pequeno quedei. Que primeiro non me alistaron. Logo si. Xa empezara a traballar de canteiro e tiven que deixalo todo cando a guerra se puxo dura.

E –Onde estivo na guerra?

I –No peor da malanga estiven, con vinte anos en Asturias picando pedra; e despois en Teruel, todo o tempo hasta que se liberou. Fomos nun tren de mercadorías traca-traca, traca-traca… levounos tres días con tres noites chegar ó monte da Palomera que foi onde máis gorda a houbo. A fame foi fenómena. Só había sopas de auga.

E –Nas trincheiras?

I –Eh?

E –Estivo nas trincheiras?

I –Non che estou a dicir… Co fusil ó lombo nunha gabia alí na Palomera. Chegamos de remuda dun batallón. Eu e outros. Había un de Caldas comigo que morreu hai pouco. Avanzabamos cando pasaban os avións anubrando o sol, lanzando metralla. Mandaba en nós un capitán que era o demo. Non sei que día topamos con dous dos outros, estaban moi graves pero aínda alentaban. Deulle igual, dixo que lles botaramos terra e un quedou pedindo por favor. E a man, o brazo estaba…, o corpo estaba todo enterrado e o brazo quedou cara a arriba. En paz estean. Eses e os outros, que como xente morreu moita… porque cando se liberou Teruel houbo un paredón para… en fin… María Santísima… [di]cía…

E –Non pasa nada.

I –Pero hai cousas…

E –Si. Si.

I –Ese capitán, o tal, pois fusilaba a catorce xuntos, quince… e acabamos fusilando mal; eles dicían «disparad bien, soldaditos, no me dejéis sufrir». Empezaba co toque de corneta: ti, ti… para preparar o tiro, e cando facía o «ti» do final: pumba no gatillo. Caían para atrás. Dunha vez non apuntei e o meu quedou vivo, de pé. Gritaba: «matadme, cobardes, matáis a los pobres para que los ricos vivan bien».

E –Non morreu logo?

I –Peor.

E –Como foi iso?

I –Eu estaba canso, enfermo. O capitán púxose bravo. «Mi capitán, usted disculpe, soy cantero, de esto poca instrucción tengo». Dixo: «Pues hoy, gallego, llevas una lección». Virouse e pegoulle un tiro ó que quedara vivo. Levou o pobre unha bala na barriga. Coleaba. Entón pediume que o rematara sen malgastar nas balas. Que o fixera como un canteiro. Pediu unha marreta.

E –Unha marreta.

I –Para min. Entendes? Dixo que o meu oficio na guerra era servir e matar. O pobre coleaba. Así foi que o fixen aínda que non quería. María Santísima… que logo de tanto tempo lembro aquel home, en paz estea, cando me acheguei e así foi; o pasado, pasado está. Estaba de Deus ser así e así foi.

————————————————————————————————————————————————-

Banco de textos orais: 133. Transcrición estandarizada. Concello: Forcarei. Parroquia: Pardesoa. Informante: Home 81 anos – Canteiro e labrego. Ano da Gravación: 1998

………………………………………………

O coleccionista de antigüidades

O xantar fixérano na casa grande. Houbera tanta xente na misa que non fixo falta inventar pretextos para quedar falando no adro da igrexa. Foi aí cando Patiño lle contou a Raimundo o da súa colección. Pasei toda a vida fóra, na emigración, díxolle Patiño, e agora cando vexo esas cousas de antes que me recordan a cando era neno, toleo por elas. Atrás dos cafés insistiu en amosarlla. O primeiro que mancou os ollos de Raimundo ó entrar no pallote foi un Barreiros do 62 pintado coas cores da bandeira de España. Sobre o capó, o escudo do Madrid. Este cacharriño restaureino por pezas, explicoulle Patiño con orgullo ó notar a fonda impresión de Raimundo, e cando o saco pola vila a xente párase a sacarlle fotos. Unha das paredes de cemento da nave sostiña un panel de madeira sobre o que crucificaran a barrena sachos, petas, fouces, forquitas, angazos e unha gadaña. Patiño seguía a mirada do seu hóspede contento coma un can que vai cheirando un rastro. Aquel museo dos horrores continuaba a través duns estantes con chaves oxidadas, catro básculas romanas cos pratos pintados de dourado, réplicas que Patiño cría orixinais, supostas pedras volcánicas, recordos do mundial do 82 e unha figuriña masai. No fondo durmía un carro, tamén pintado de vermello e amarelo, arroupado polo seu xugo.

Todo o que gardara algún valor fora destruído durante as restauracións que lles practicara Patiño. Non sabes cantos cartos hai aquí metidos, presumía o dono. Nun aparte repousaba unha mesa grande, maciza, de carballo. Era a última adquisición do coleccionista. Estaba ornamentada a man con moita destreza. Ten máis de cen anos a condenada, afirmou Patiño, vai vella pero aínda se ten.

Esa noite na cama Raimundo miraba para o teito estremecido pola necidade dese home. Aquela mesa excepcional Patiño proxectaba convertela na súa mesa de traballo para o garaxe. Íalle acurtar as patas e engadirlle un caixón de aglomerado para gardar as ferramentas. A nobre madeira acabaría chea de riscos e golpes de martelo. Que tristeza. Que pensaría o artesán que a fixo.

O ano seguinte Raimundo devolveulle a Patiño a invitación. Na sobremesa o coleccionista contou que lle entraran a roubar no pallote. Foi pouco despois das festas, lembrou, debían saber que non estabamos na casa. Rebentaron a pechadura, pero non levaron nada de valor, só aquela mesa que che ensinara, acórdaste dela? Raimundo puxo cara de póquer. Alguén retirou o mantel. Quedou ó descuberto unha mesa longa e pesada, de carballo. A Patiño puxéronselle as cellas de sombreiro. A túa era coma esta, non?, preguntou Raimundo sen que lle caese o escarvadentes da boca. Patiño mirou para ela, limpa de couza e ben lixada, espléndida. Non, que va, a que me roubaron era máis vella, dixo, esta é boa boa de verdade. Manda carallo, de entre todo o que alí había apandaron coa mesa os aparvados eses. E co que pesaba! O que fai a ignorancia.


Source: BIOSBARDIA

2018-06-06T00:39:31+00:00 06 / 06 / 2018|BiosBardia|